Jovan Dučić u diplomatiji

U organizaciji Bratstva Sveti Jovan i Saveza Srba u Švedskoj, u parohijskom domu pri hramu Svetog Save u Stokholmu 2. novembra je održano predavanje na temu „Jovan Dučić u diplomatiji“. Na predavanju koje je i pored radnog dana posetilo 60 osoba, prisutnima su se obratili istoričari Miladin Milošević iz Beograda i Duško Topalović iz Stokholma. U uvodnom delu svog izlaganja profesor Milošević je istakao da se o Dučićevom diplomatskom radu, i pored činjenice da je zauzimao jedno od vodećih mesta u našoj diplomatiji u periodu između dva svetska rata, vrlo malo zna. U želji da ispravi ovu nepravdu, koju svakako treba pripisati nastojanju komunističkog režima da velu zaborava preda ovog našeg istaknutog nacionalnog radnika, profesor Milošević je sabrao sve sačuvane Dučićeve diplomatske spise koje je potom priredio i objavio u zborniku izvorne građe čiji naslov glasi: „Jovan Dučić - Diplomatski spisi“. Ova zaista vredna knjiga, na kojoj je uglavnom bilo utemeljeno Miloševićevo predavanje, sadrži 182 izvještaja koje je Dučić slao Ministarstvu inostranih dela u Beogradu sa svih svojih diplomatskih destinacija u periodu od decembra 1908. do juna 1941. godine. Da podsetimo, svoju bogatu diplomatsku karijeru Jovan Dučić je započeo kao pisar pri kraljevskom srpskom poslavstva u Sofiji, a okončao je na mestu ambasadora Kraljevine Jugoslavije u Madridu gde ga je zatekao Aprilski rat i slom države 1941. godine, nakon čega odlazi u emigraciju u SAD. Prošavši kroz sva diplomatska zvanja, pored navedenih destinacija Dučić je službovao u Rimu, Atini, Ženevi, Aleksandriji, Kairu, Budimpešti i Bukureštu, vraćajući se u neka od navedenih mesta dva puta. U ovom kontekstu značajno je pomenuti i činjenicu da je Dučić bio prva osoba koja je u istoriji naše diplomatije u januaru 1939. godine ponela zvanje ambasadora.

Tokom večeri bilo je govora i o književnom stvaralaštvu ovog našeg velikana pisane reči. U tom kontekstu istoričar Duško Topalović je prisutne upoznao sa prepiskom koju je Jovan Dučić vodio sa Ivanom Šajkovićem, diplomatom 

pri jugoslovenskom kraljevskom poslanstvu u Stokholmu u toku Drugog svetskog rata i potonjim profesorom srpskog jezika na Univerzitetima u Upsali i Stokholmu, koja se pak odnosi na pomoć koju je Šajković pružio Dučiću na prikupljanju ruske izvorne građe i literature za pisanje svog glasovitog dela o grofu Savi Vladislaviću, Srbinu iz Hercegovine koji je igrao značajnu ulogu na dvoru ruskog cara Petra Velikog i njegove naslednice Katarine I. Veče je završeno konstruktivnom diskusijom i lepim posluženjem koje je priredilo ovdašnje Kolo srpskih sestara na čemu im se organizatori bratski zahvaljuju.